: 7977023438   : 9821802863

३९ वर्षांच्या सहजीवनाला कृतज्ञतेचा नम्र प्रणाम ७ जून १९८७ – ७ जून २०२६

३९ वर्षांच्या सहजीवनाला कृतज्ञतेचा नम्र प्रणाम ७ जून १९८७ – ७ जून २०२६

Published On: June 7, 2026

  1. ३९ वर्षांच्या सहजीवनाला कृतज्ञतेचा नम्र प्रणाम
७ जून १९८७ – ७ जून २०२६ आज आमच्या वैवाहिक जीवनाला ३९ वर्षे पूर्ण होत आहेत. काळाच्या प्रवाहात ही वर्षे कधी सरली हे कळलेच नाही. मागे वळून पाहताना असंख्य आठवणी, संघर्ष, आनंदाचे क्षण, दुःखाचे प्रसंग, यश-अपयशाचे अनुभव आणि त्यामध्ये खंबीरपणे सोबत चालणारी एक व्यक्ती स्पष्टपणे दिसते—माझी जीवनसाथी, सौ. शीला राजेंद्र ननावरे. विवाह हा केवळ दोन व्यक्तींचा संबंध नसतो; तो दोन कुटुंबांचे, दोन संस्कारांचे, दोन स्वप्नांचे आणि दोन जीवनप्रवासांचे सुंदर मिलन असते. ७ जून १९८७ रोजी सुरू झालेला आमचा प्रवास आज ३९ वर्षांनंतरही प्रेम, विश्वास, त्याग, समर्पण आणि परस्पर आदराच्या भक्कम पायावर उभा आहे. माझ्या आयुष्यातील अनेक संघर्षमय अध्याय “श्वास आणि त्या पलीकडे” या आत्मचरित्रात आले आहेत. गरिबीचे दिवस, कठोर परिश्रम, वैद्यकीय शिक्षणातील संघर्ष, क्षयरुग्णांच्या सेवेसाठी दिलेली अनेक वर्षे, संशोधन, अध्यापन, प्रशासन, सामाजिक कार्य, असंख्य रुग्णांचे अश्रू आणि त्यांच्यासाठी झटताना आलेल्या अडचणी—या सर्व प्रवासात शीला यांनी कधीही माझा हात सोडला नाही. मी अनेकदा रुग्णालयात, परिषदांमध्ये, शैक्षणिक कार्यक्रमांमध्ये किंवा संशोधनाच्या कामात व्यस्त असताना घर, मुलांचे संगोपन, कुटुंबातील जबाबदाऱ्या आणि अनेक संकटांना त्यांनी शांतपणे आणि धैर्याने सामोरे गेले. माझ्या प्रत्येक यशामागे त्यांचे मौन समर्पण आहे. लोकांना माझे नाव दिसते, पुरस्कार दिसतात, पुस्तके दिसतात, संशोधन दिसते; पण त्या प्रत्येक यशामागे उभे असलेले त्यागाचे आणि प्रेमाचे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे शीला. कठीण काळात त्यांनी मला धीर दिला, निराशेच्या क्षणी आशा दिली, चुकलो तेव्हा योग्य दिशा दाखवली आणि यश मिळाले तेव्हा नम्र राहण्याची शिकवण दिली. त्या केवळ पत्नी नाहीत, तर मैत्रीण, सल्लागार, मार्गदर्शक आणि माझ्या जीवनातील प्रेरणास्त्रोत आहेत. आज आम्ही आदरपूर्वक स्मरण करतो ननावरे परिवार आणि माने परिवारातील सर्व ज्येष्ठांचे. त्यांचे संस्कार, प्रेम, त्याग, आशीर्वाद आणि मार्गदर्शन यांमुळेच आम्हाला जीवनातील प्रत्येक वादळाचा सामना करण्याचे बळ मिळाले. त्यांच्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी शब्द अपुरे आहेत. आमच्या दोन्ही मुलांचे व सुनांचे प्रेम हे या सहजीवनाचे सुंदर फळ आहे. आणि या आनंदाला अधिक उजाळा देणारी आमची लाडकी नात विहा – आमची “माऊली परी” आहे. तिच्या आगमनाने आमच्या घरात नव्या आशा, नव्या स्वप्नांचा आणि निरागस आनंदाचा प्रकाश पसरला. तिचे निष्पाप हास्य, निरागस डोळे आणि घरभर घुमणारी तिची किलबिल आम्हाला पुन्हा एकदा जीवनातील छोट्या-छोट्या आनंदांची जाणीव करून देते. विहा ही आमच्या कुटुंबातील केवळ एक नात नाही, तर पुढील पिढीचे सुंदर स्वप्न, प्रेमाचा नवा धागा आणि आमच्या सहजीवनाचे अमूल्य वरदान आहे. तिच्याकडे पाहताना जीवनातील सर्व संघर्ष, कष्ट आणि त्याग सार्थकी लागल्याची भावना मनात निर्माण होते. आमच्या मुलांचे, सुनांचे आणि विशेषतः आमच्या लाडक्या विहा माऊली परीच्या हास्यात आम्हाला आमच्या ३९ वर्षांच्या सहजीवनाचे खरे यश आणि समाधान दिसते. आज या मंगल प्रसंगी आम्ही भगवान गौतम बुद्धांच्या करुणा, मैत्री, प्रज्ञा आणि समतेच्या शिकवणीसमोर नतमस्तक आहोत. बुद्धांनी दिलेला मध्यम मार्ग, प्रेम आणि मानवतेची शिकवण आमच्या जीवनाचा आधार राहिली आहे. तसेच भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांप्रती आम्ही कृतज्ञ आहोत. त्यांच्या शिक्षण, स्वाभिमान, समता आणि मानवमुक्तीच्या संदेशाने आमच्या जीवनाला दिशा दिली. त्यांनी दिलेली मूल्येच आमच्या कुटुंबाचा नैतिक पाया बनली. आज विवाहदिनाच्या या पवित्र क्षणी मी माझ्या जीवनसाथी शीला यांना एकच सांगू इच्छितो— “माझ्या आयुष्यातील प्रत्येक श्वासामध्ये तुझ्या सहवासाची ऊब आहे. माझ्या प्रत्येक यशामध्ये तुझ्या त्यागाचा वाटा आहे. आणि माझ्या प्रत्येक स्वप्नामध्ये तुझ्या विश्वासाची शक्ती आहे. जीवनाच्या या प्रवासात तू दिलेली साथ हीच माझी सर्वात मोठी संपत्ती आहे.”
  1. भगवान बुद्ध, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, आमचे आई-वडील, ननावरे व माने परिवारातील सर्व ज्येष्ठांचे आशीर्वाद आमच्यावर सदैव राहोत. उर्वरित जीवनही मानवसेवा, करुणा, प्रेम, समता आणि कृतज्ञतेच्या मार्गाने जगण्याचे सामर्थ्य आम्हाला लाभो, तसेच आमची लाडकी विहा माऊली परी आणि संपूर्ण कुटुंब सुखी, निरोगी व आनंदी राहो, हीच प्रार्थना.
💐 विवाहदिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा, शीला! 💐 तुझाच,
  1. डॉ. राजेंद्र तातू ननावरे
    एम.बी.बी.एस., टी.डी.डी., डी.ई.टी.आर.डी., ए.एफ.आय.एच., एफ.सी.सी.पी., पी.जी.डी.एच.ए., डी.पी.एच.
    फेलोशिप इन पल्मोनोलॉजी
    पीएच.डी. संशोधक (क्षयरोग) – केनेडी युनिव्हर्सिटी, अमेरिका
    छातीरोग तज्ज्ञ व फुफ्फुसरोग विशेषज्ञ
    माजी वैद्यकीय अधीक्षक, ग्रुप ऑफ टीबी हॉस्पिटल्स, शिवडी, मुंबई
    संपादकीय व्यवस्थापक – इंडियन जर्नल ऑफ ट्युबरक्युलोसिस
    अध्यापक – सी.पी.एस., मुंबई

Latest Articles